Η Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ ενέκρινε το βράδυ της 16ης Σεπτεμβρίου ένα εκτεταμένο νομοσχέδιο νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας, το οποίο προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα επιβολής δασμών έως και 100% σε χώρες που συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026 εγκρίθηκε με 262 ψήφους υπέρ και 159 κατά. Επειδή η Γερουσία είχε ήδη εγκρίνει το νομοσχέδιο στις 7 Αυγούστου με 86 ψήφους υπέρ και 11 κατά, η ψηφοφορία της Βουλής ολοκληρώνει τη διαδικασία στο Κογκρέσο και το κείμενο κατευθύνεται πλέον στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ για υπογραφή.
Το νομοσχέδιο φέρει το όνομα του εκλιπόντος γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ, ο οποίος είχε πρωτοστατήσει στην προώθησή του. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα πακέτα οικονομικής πίεσης προς τη Ρωσία που έχει εξετάσει το αμερικανικό Κογκρέσο τα τελευταία χρόνια.
Στο στόχαστρο οι αγοραστές ρωσικής ενέργειας
Το πιο ενδιαφέρον σημείο αφορά τις δευτερογενείς οικονομικές πιέσεις. Ο νόμος δίνει στον πρόεδρο των ΗΠΑ τη δυνατότητα να επιβάλει πρόσθετους δασμούς έως 100% σε προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ από χώρες οι οποίες βρίσκονται μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων αγοραστών ρωσικού αργού πετρελαίου ή φυσικού αερίου, καθώς και από τις σημαντικότερες χώρες που διευκολύνουν την παράκαμψη των ενεργειακών κυρώσεων.
Η πρόβλεψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή μεταφέρει μέρος της οικονομικής πίεσης από τη Ρωσία προς τους εμπορικούς εταίρους που εξακολουθούν να αγοράζουν μεγάλες ποσότητες ρωσικής ενέργειας. Το CSIS επισημαίνει ότι δύο από τους μεγαλύτερους αγοραστές είναι η Κίνα και η Ινδία και ότι ο μηχανισμός των δασμών έχει σχεδιαστεί ώστε είτε να περιορίσει τις αγορές τους είτε να ενισχύσει τη διαπραγματευτική τους θέση απέναντι στη Μόσχα, πιέζοντας χαμηλότερα τις τιμές που εισπράττει η Ρωσία.
Τράπεζες, αξιωματούχοι και «σκιώδης στόλος»
Το πακέτο προβλέπει επίσης κυρώσεις σε Ρώσους πολιτικούς αξιωματούχους, ολιγάρχες, τράπεζες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, καθώς και σε δίκτυα που χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη των υφιστάμενων περιορισμών. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο», τα δεξαμενόπλοια που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου και την παράκαμψη δυτικών κυρώσεων.
Παράλληλα, το νομοσχέδιο ουσιαστικά μεταφέρει σε επίπεδο ομοσπονδιακού νόμου σειρά υφιστάμενων περιορισμών που μέχρι σήμερα βασίζονταν σε προεδρικά διατάγματα. Σύμφωνα με ανάλυση του CSIS, αυτό αφορά περίπου 6.800 υφιστάμενες καταχωρίσεις κυρώσεων που σχετίζονται με τη Ρωσία και την Ουκρανία, καθιστώντας δυσκολότερη την ταχεία κατάργησή τους αποκλειστικά με απόφαση της εκτελεστικής εξουσίας.
Το νομοσχέδιο πάντως παρέχει στον πρόεδρο σημαντική ευχέρεια εφαρμογής και δυνατότητα εξαιρέσεων για λόγους αμερικανικού εθνικού συμφέροντος. Κατά συνέπεια, το πραγματικό εύρος της οικονομικής πίεσης που θα ασκηθεί στη Ρωσία και στους μεγαλύτερους αγοραστές της ενέργειάς της θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο με τον οποίο η αμερικανική κυβέρνηση θα χρησιμοποιήσει τις νέες αρμοδιότητες.
