Τις ονομάζουμε «δολιοφθορές» και «υβριδικό πόλεμο» αλλά πολλές φορές οι επιθέσεις της Ρωσίας κατά της Ευρώπης έχουν όλα τα χαρακτηριστικά της οργανωμένης τρομοκρατίας. Δεν το λέμε ανοιχτά αλλά οι αρχές ασφαλείας έχουν καταλάβει -έστω και αργοπορημένα- το πόσο εκτεταμένος είναι ο πόλεμος που διεξάγει εναντίων μας ο Πούτιν. Εκτός από την εισβολή στην Ουκρανία, την προπαγάνδα, τις δωροδοκίες και την πολιτική υπονόμευση της Ευρώπης από μέσα – η Ρωσία μας πολεμάει και με επιθέσεις στο έδαφός μας.
Ο πόλεμος της Ρωσίας με τη Δύση δεν διεξάγεται μόνο στην Ουκρανία. Τα τελευταία χρόνια, και με ιδιαίτερη ένταση μέσα στο 2026, οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας καταγράφουν ένα αυξανόμενο κύμα ενεργειών που κινούνται κάτω από το όριο μιας συμβατικής στρατιωτικής σύγκρουσης: εμπρησμούς, εκρηκτικούς μηχανισμούς, επιθέσεις σε ενεργειακά δίκτυα, κατασκοπεία στρατιωτικών εγκαταστάσεων, παρεμβολές στα συστήματα GPS, επιχειρήσεις εναντίον αμυντικών εταιρειών και προετοιμασία δολιοφθορών σε κρίσιμες υποδομές.
Η κλίμακα του φαινομένου είναι ήδη σημαντική. Το ICCT/GLOBSEC είχε καταγράψει μέχρι τον Φεβρουάριο του 2026 151 γνωστά περιστατικά ή σχέδια ρωσικά συνδεδεμένης ενεργής υβριδικής δράσης στην Ευρώπη από το 2022, ενώ μόνο στην τελευταία επικαιροποίηση προστέθηκαν 41 νέες υποθέσεις. Η καταγραφή αυτή δεν αφορά προπαγάνδα ή απλές κυβερνοεπιθέσεις, αλλά επιχειρήσεις με φυσικό αποτύπωμα: εμπρησμούς, σαμποτάζ, εκρηκτικούς μηχανισμούς, επιθέσεις σε υποδομές και σχεδιαζόμενες πράξεις βίας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση περιγράφει πλέον ανοιχτά τις ρωσικές υβριδικές επιχειρήσεις ως μια συντονισμένη εκστρατεία που περιλαμβάνει σαμποτάζ, επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές, κυβερνοεπιθέσεις, χειραγώγηση της πληροφορίας και απόπειρες παρέμβασης στις δημοκρατικές διαδικασίες.
Το μοντέλο που περιγράφουν οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας είναι ιδιαίτερα δύσκολο να αντιμετωπιστεί. Οι ρωσικές υπηρεσίες δεν χρειάζεται πάντοτε να στείλουν εκπαιδευμένους πράκτορες στο εξωτερικό. Σε αρκετές υποθέσεις στρατολογούν μέσω Telegram, κοινωνικών δικτύων ή άλλων πλατφορμών ανθρώπους χωρίς προηγούμενη σχέση με τις μυστικές υπηρεσίες, συχνά άτομα με οικονομικά προβλήματα, στους οποίους αναθέτουν μία συγκεκριμένη αποστολή: να φωτογραφίσουν μια εγκατάσταση, να τοποθετήσουν έναν εμπρηστικό μηχανισμό, να παρακολουθήσουν κάποιο πρόσωπο ή να προκαλέσουν μια μικρής κλίμακας δολιοφθορά.
Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον στο οποίο η Ευρώπη δυσκολεύεται πολλές φορές να διακρίνει το ατύχημα, την εγκληματική ενέργεια και την κρατικά οργανωμένη δολιοφθορά. Και αυτή ακριβώς η ασάφεια αποτελεί μέρος της λογικής του υβριδικού πολέμου.
Τα σημαντικότερα περιστατικά
1. Λειψία, Γερμανία – απόπειρα επίθεσης με εκρηκτικό drone σε μεγάλο αεροδρόμιο, Αύγουστος 2026
Στις αρχές Αυγούστου εντοπίστηκε στο αεροδρόμιο Leipzig/Halle drone φορτωμένο με εκρηκτικά, ενώ δεύτερο ύποπτο μη επανδρωμένο αεροσκάφος φέρεται να συγκρούστηκε με αεροσκάφος μεταφοράς φορτίου. Το αεροδρόμιο είναι ένας από τους σημαντικότερους ευρωπαϊκούς κόμβους cargo και χρησιμοποιείται και για στρατιωτικές μεταφορές. Την 1η Σεπτεμβρίου η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι κατέληξε στο συμπέρασμα πως πίσω από την επιχείρηση βρίσκονταν ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών. Η ΕΕ χαρακτήρισε την ενέργεια ως περιστατικό με χαρακτηριστικά «κρατικά υποστηριζόμενης τρομοκρατίας». Η Μόσχα αρνήθηκε την κατηγορία.
2. Αρκτική – επιχείρηση εναντίον υποθαλάσσιων καλωδίων κοντά στο Σβάλμπαρντ, άνοιξη 2026
Βρετανικές, νορβηγικές και αμερικανικές δυνάμεις παρακολούθησαν ρωσικά υποβρύχια και βαθυσκάφη της GUGI, της ειδικής ρωσικής διεύθυνσης υποθαλάσσιων επιχειρήσεων. Σύμφωνα με δυτικούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters, οι Ρώσοι δοκίμαζαν τεχνολογία σχεδιασμένη να εξουδετερώνει υποθαλάσσια καλώδια χωρίς να αφήνει εμφανή ίχνη. Η επιχείρηση διακόπηκε μετά την παρέμβαση των δυνάμεων του ΝΑΤΟ.
3. Ρουμανία – αποτροπή ρωσικά συντονισμένης επιχείρησης, Σεπτέμβριος 2026
Η ρουμανική υπηρεσία πληροφοριών SRI ανακοίνωσε ότι απέτρεψε επιχείρηση που συντονιζόταν από τη Ρωσία. Ρώσος υπήκοος που ζούσε στη Ρουμανία είχε λάβει εντολή να φωτογραφίζει και να κινηματογραφεί στρατηγικούς στρατιωτικούς στόχους, μεταξύ των οποίων ουκρανικά μεταγωγικά Antonov. Οι αρχές υπογράμμισαν ότι η υπόθεση ακολουθούσε γνωστό μοντέλο στρατολόγησης ευάλωτων ατόμων ως εκτελεστών.
4. Δανία – στρατολόγηση πολιτών για δολιοφθορές σε αμυντικές εταιρείες, Σεπτέμβριος 2026
Η δανική υπηρεσία ασφαλείας PET ανακοίνωσε ότι ρωσικές υπηρεσίες επιχειρούν να στρατολογήσουν Δανούς μέσω κοινωνικών δικτύων και gaming platforms, ζητώντας αρχικά σχετικά απλές εργασίες, όπως φωτογράφιση επιχειρήσεων ή υποδομών. Σύμφωνα με την PET, ο στόχος είναι η προετοιμασία δολιοφθορών εναντίον εταιρειών της δανικής αμυντικής βιομηχανίας που συνδέονται με την υποστήριξη της Ουκρανίας.
5. Βουλγαρία – νέα έκρηξη και πυρκαγιά σε αποθήκη της EMCO, 12 Σεπτεμβρίου 2026
Φωτιά και έκρηξη σημειώθηκαν σε αποθήκη πυρομαχικών της EMCO κοντά στην Tsareva Livada. Ήταν το δεύτερο περιστατικό σε εγκαταστάσεις της εταιρείας μέσα σε λίγες εβδομάδες. Η EMCO θεωρεί ότι πρόκειται για δολιοφθορά. Η σημασία της υπόθεσης είναι μεγάλη επειδή Βούλγαροι εισαγγελείς έχουν συνδέσει προηγούμενες εκρήξεις σε εγκαταστάσεις της εταιρείας με Ρώσους πράκτορες.
6. Βουλγαρία – σειρά παλαιότερων εκρήξεων σε αποθήκες όπλων
Το 2024 η Βουλγαρία εξέδωσε εντάλματα σύλληψης για έξι Ρώσους, οι οποίοι κατηγορούνται για συμμετοχή σε εκρήξεις σε αποθήκες της EMCO την περίοδο 2011–2020. Τα πυρομαχικά προορίζονταν, μεταξύ άλλων, για την Ουκρανία και τη Γεωργία. Βούλγαροι εισαγγελείς έχουν επίσης συνδέσει τις εκρήξεις με την απόπειρα δηλητηρίασης του ιδιοκτήτη της εταιρείας Emilian Gebrev το 2015.
7. Λιθουανία – δύο σχεδιαζόμενες δολοφονίες για λογαριασμό του GRU
Τον Απρίλιο του 2026 οι λιθουανικές αρχές άσκησαν διώξεις σε 13 άτομα για δύο σχεδιαζόμενες δολοφονίες στο Βίλνιους. Οι στόχοι ήταν Λιθουανός ακτιβιστής που βοηθούσε την Ουκρανία και Ρώσος αντικαθεστωτικός που είχε λάβει άσυλο στη χώρα. Η αστυνομία ανακοίνωσε ότι εκείνοι που είχαν δώσει τις εντολές ενεργούσαν προς όφελος της GRU.
8. Το ίδιο δίκτυο – κατασκοπεία εναντίον των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων
Στην ίδια έρευνα, η λιθουανική αστυνομία ανακοίνωσε ότι μέλη του δικτύου θεωρούνται ύποπτα και για κατασκοπεία με στόχο τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Είναι μία από τις σαφέστερες δημόσιες αναφορές που συνδέουν επιχειρησιακή δραστηριότητα ρωσικού δικτύου με την Ελλάδα.
9. Το ίδιο δίκτυο – εμπρησμός ουκρανικού στρατιωτικού υλικού στη Βουλγαρία
Οι λιθουανικές αρχές αποδίδουν στο ίδιο δίκτυο εμπρησμό στρατιωτικού εξοπλισμού στη Βουλγαρία, ο οποίος επρόκειτο να αποσταλεί στην Ουκρανία.
10. Ευρώπη – τα εκρηκτικά δέματα της GRU και το σχέδιο για αεροπλάνα προς ΗΠΑ και Καναδά
Τον Μάρτιο του 2026 κοινή ευρωπαϊκή έρευνα ανακοίνωσε ότι εντοπίστηκαν 22 ύποπτοι για την επιχείρηση εκρηκτικών και εμπρηστικών δεμάτων του 2024. Ένα δέμα πήρε φωτιά στο αεροδρόμιο της Λειψίας, άλλο εξερράγη σε φορτηγό στην Πολωνία και τρίτο σε αποθήκη στο Birmingham. Οι ερευνητές θεωρούν ότι η GRU βρισκόταν πίσω από την επιχείρηση. Εντοπίστηκαν επίσης δοκιμαστικά δέματα προς ΗΠΑ και Καναδά, γεγονός που ενίσχυσε την εκτίμηση ότι οι επιθέσεις στην Ευρώπη αποτελούσαν πρόβα για την τοποθέτηση εμπρηστικών μηχανισμών σε cargo αεροσκάφη.
11. Γερμανία – εμπρησμός στις εγκαταστάσεις της Rohde & Schwarz, Σεπτέμβριος 2026
Δύο Βούλγαροι συνελήφθησαν μετά τη ρίψη εμπρηστικών μηχανισμών σε χώρο της αμυντικής εταιρείας Rohde & Schwarz στο Μόναχο. Οι γερμανικές αρχές διερευνούν πολιτικό ή ξένο κίνητρο. Το περιστατικό θεωρείται σημαντικό λόγω του ευρύτερου μοτίβου επιθέσεων σε επιχειρήσεις που σχετίζονται με την ευρωπαϊκή άμυνα και την Ουκρανία.
12. Πολωνία – κυβερνοεπιθέσεις κατά του ενεργειακού συστήματος
Το πολωνικό ενεργειακό δίκτυο έχει δεχθεί επανειλημμένες κυβερνοεπιθέσεις. Σε μία περίπτωση τον Δεκέμβριο επιχειρήθηκε να διακοπεί η επικοινωνία μεταξύ εγκαταστάσεων ανανεώσιμης ενέργειας και των διαχειριστών του δικτύου. Το Reuters εντάσσει το περιστατικό στο ευρύτερο κύμα επιθέσεων από κρατικά ή κρατικά συνδεδεμένες ομάδες που περιλαμβάνουν ρωσικούς φορείς.
13. Ρωσικό cyber οικοσύστημα – επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές τουλάχιστον εννέα ευρωπαϊκών χωρών
Τον Ιούλιο του 2026 η ΕΕ κατονόμασε το 16ο Κέντρο της FSB ως φορέα που ελέγχει ομάδες όπως η Turla και δήλωσε ότι ρωσικές κυβερνοεπιχειρήσεις έχουν περιλάβει διείσδυση σε κυβερνητικά δίκτυα και σαμποτάζ κρίσιμων υποδομών. Στους στόχους συμπεριλαμβάνονται Γαλλία, Γερμανία, Πολωνία, Κύπρος, Ολλανδία, Αυστρία, Σλοβακία, Ρουμανία και Φινλανδία.
14. Καλίνινγκραντ – συστηματική παρεμβολή και πλαστογράφηση σημάτων GPS/GNSS
Οι χώρες της Βαλτικής και η Πολωνία καταγράφουν μεγάλη αύξηση των παρεμβολών GPS που προέρχονται από ρωσικές εγκαταστάσεις. Οι επιθέσεις αυτές μπορούν να επηρεάσουν πολιτική αεροπορία, ναυσιπλοΐα και στρατιωτικές μεταφορές. Αν και δεν πρόκειται για κλασική δολιοφθορά με εκρηκτικά, οι ευρωπαϊκές αρχές τη θεωρούν χαρακτηριστική μορφή υβριδικής πίεσης.
15. Πολωνία και χώρες της Βαλτικής – φόβοι για false-flag επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές
Τον Αύγουστο Πολωνία, Λιθουανία, Λετονία και Εσθονία ενίσχυσαν δραστικά τη φύλαξη φραγμάτων, σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και εγκαταστάσεων φυσικού αερίου. Οι υπηρεσίες πληροφοριών φοβούνται ότι η Ρωσία μπορεί να επιχειρήσει επίθεση χρησιμοποιώντας ακόμη και ουκρανικά drones, ώστε να δημιουργήσει την εντύπωση ότι υπεύθυνο είναι το Κίεβο. Μέχρι στιγμής πρόκειται για αξιολόγηση απειλής και όχι για ολοκληρωμένη επίθεση.
16. Βέλγιο – επαναλαμβανόμενες εμφανίσεις drones κοντά σε αεροδρόμια και κρίσιμες εγκαταστάσεις
Στις 11 Σεπτεμβρίου η λειτουργία του Brussels Airport διακόπηκε για περίπου μισή ώρα εξαιτίας drone. Το περιστατικό προστίθεται σε σειρά εμφανίσεων μη επανδρωμένων αεροσκαφών κοντά σε βελγικές στρατιωτικές βάσεις, αεροδρόμια και πυρηνικές εγκαταστάσεις. Βέλγοι αξιωματούχοι είχαν στο παρελθόν αναφερθεί σε ενδεχόμενη ρωσική εμπλοκή, χωρίς ωστόσο να παρουσιάσουν δημόσια αποδεικτικά στοιχεία.
17. Γερμανία – οι προηγούμενες επιθέσεις με εμπρηστικά δέματα ως μοντέλο του νέου σαμποτάζ
Η περίπτωση του DHL στη Λειψία θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική επειδή έδειξε πόσο απλό είναι να χρησιμοποιηθούν εμπορικά δίκτυα logistics ως φορείς μιας κρατικής επιχείρησης. Το δέμα πήρε φωτιά λίγα λεπτά πριν φορτωθεί σε αεροσκάφος. Εάν είχε αναφλεγεί εν πτήσει, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι καταστροφικές. Οι ευρωπαϊκές έρευνες θεωρούν την επιχείρηση κομμάτι σχεδίου της GRU.
Ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία – αλλαγή του κύριου στόχου
Από τις τελευταίες έρευνες προκύπτει ότι ιδιαίτερη προτεραιότητα έχουν πλέον εταιρείες που παράγουν ή μεταφέρουν οπλικά συστήματα προς την Ουκρανία: κατασκευαστές ηλεκτρονικών, drones, πυρομαχικών και στρατιωτικών επικοινωνιών, αποθήκες και μεταφορικά δίκτυα. Η Δανία έχει ανακοινώσει συγκεκριμένη ρωσική προετοιμασία εναντίον του δικού της αμυντικού τομέα, ενώ Γερμανία, Βουλγαρία και Λιθουανία ερευνούν ή έχουν ήδη αποδώσει παρόμοιες ενέργειες σε ρωσικά δίκτυα.
Προφανώς ο ρωσικός σχεδιασμός αφορά εκατοντάδες μικρές ενέργειες διαφορετικής έντασης, πολλές από τις οποίες είναι σχεδιασμένες έτσι ώστε να μπορούν να αποδοθούν σε ατύχημα, κοινό έγκλημα, ακτιβιστές ή μεμονωμένους δράστες. Αυτό ακριβώς προσφέρει στη Μόσχα τη δυνατότητα άρνησης και ταυτόχρονα υποχρεώνει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να ξοδεύουν ολοένα περισσότερους πόρους για την προστασία κάθε πιθανού στόχου: από ένα καλώδιο στον βυθό της Βαλτικής έως ένα αεροδρόμιο, μια αποθήκη όπλων ή έναν υποσταθμό ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, οι Ρώσοι θέλουν να σκορπίσουν κλίμα τρόμου μέσα στις ευρωπαϊκές χώρες και με αυτό τον τρόπο να δώσουν «επιχειρήματα» στις πολιτικές δυνάμεις εκείνες που είτε λένε ανοιχτά «είμαστε με τη Ρωσία» είτε το κάνουν αποστασιωποιημένα με την μορφή της αποστασιοποίησης ή του «φιλειρηνισμού».
ww3.gr
