Ένα νέο ευρωπαϊκό δημοσκοπικό εύρημα δείχνει ριζική αλλαγή στην αντίληψη του κοινού για την ασφάλεια. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσίευσε το Le Grand Continent, το 48% των πολιτών εννέα χωρών της ΕΕ θεωρούν τον Ντόναλντ Τραμπ «εχθρό της Ευρώπης». Το ποσοστό φτάνει το 62% στο Βέλγιο, ενώ στην Πολωνία -παραδοσιακά φιλοαμερικανική χώρα- μόνο το 19% τον θεωρεί εχθρό και το 24% φίλο. Ο καθηγητής πολιτικής επιστήμης Ζαν-Υβ Ντορμαζέν, επικεφαλής της έρευνας, τονίζει ότι ο «τραμπισμός» αντιμετωπίζεται πλέον σε όλη την ήπειρο ως απειλή. Παράλληλα, οι πολίτες δηλώνουν ότι ο κίνδυνος πολέμου με τη Ρωσία αυξάνεται συνεχώς και ότι η Ευρώπη δεν είναι έτοιμη για μια τέτοια σύγκρουση — ιδιαίτερα χωρίς τη στήριξη των ΗΠΑ.
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα δείχνει ότι οι Ευρωπαίοι αισθάνονται πως η εποχή της ειρήνης τελειώνει και ότι η απειλή από τη Ρωσία μεγαλώνει. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο τέλος Νοεμβρίου σε δείγμα 9.553 ατόμων από εννέα χώρες της ΕΕ — Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Πολωνία, Πορτογαλία, Κροατία, Βέλγιο και Ολλανδία — με τουλάχιστον χίλιους συμμετέχοντες σε κάθε χώρα. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο Le Grand Continent και δείχνουν μια δραματική αλλαγή στην ευρωπαϊκή αντίληψη για την ασφάλεια και τις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, 48% των Ευρωπαίων βλέπουν τον Ντόναλντ Τραμπ ως “εχθρό της Ευρώπης”. Το ποσοστό φτάνει το 62% στο Βέλγιο, ενώ μόνο στην Πολωνία —μια χώρα που αισθάνεται έντονα την ανάγκη αμερικανικής παρουσίας— τα αρνητικά αισθήματα είναι πιο περιορισμένα. Ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Ζαν-Υβ Ντορμαζέν, τονίζει ότι ο «τράμπισμός» αντιμετωπίζεται πλέον ανοιχτά ως εχθρική δύναμη στην ήπειρο, ιδιαίτερα τώρα που ο φόβος ενός νέου πολέμου στην Ευρώπη μεγαλώνει.
Και αυτός ο φόβος δεν είναι πια θεωρητικός. Η δημοσκόπηση δείχνει ότι 51% των Ευρωπαίων πιστεύουν πως υπάρχει “υψηλός” ή “πολύ υψηλός” κίνδυνος πολέμου με τη Ρωσία μέσα στα επόμενα χρόνια. Στην Πολωνία το ποσοστό εκτινάσσεται στο 77%, στη Γαλλία φτάνει το 54%, ενώ στη Γερμανία είναι 51%. Στον αντίποδα, στην Ιταλία το 65% των πολιτών θεωρεί ότι η απειλή είναι μικρή ή ανύπαρκτη — μία από τις μεγαλύτερες αποκλίσεις μέσα στην ΕΕ, που δείχνει πόσο διαφορετικά αντιλαμβάνονται την κατάσταση οι χώρες της Ανατολής και της Δύσης.
Την ίδια στιγμή, οι δηλώσεις από στρατιωτικούς και πολιτικούς ηγέτες επιβεβαιώνουν αυτό το κλίμα ανησυχίας. Ο αρχηγός των γαλλικών ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Φαμπιέν Μαντόν, προειδοποίησε πρόσφατα ότι η Ρωσία «ετοιμάζεται για μια νέα αντιπαράθεση μέχρι το 2030». Και ο ίδιος ο Πούτιν απάντησε προκλητικά: «Αν η Ευρώπη θέλει πόλεμο, είμαστε έτοιμοι και τώρα». Όλα αυτά διαμορφώνουν ένα αίσθημα ότι η ασφάλεια της Ευρώπης δεν είναι καθόλου δεδομένη.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι η μεγάλη πλειοψηφία των Ευρωπαίων πιστεύει πως η χώρα τους δεν θα μπορούσε να αμυνθεί μόνη της σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης. Το 69% δηλώνει ότι οι δικές τους ένοπλες δυνάμεις «δεν θα τα κατάφερναν». Στο Βέλγιο το ποσοστό φτάνει το 87%, στην Ιταλία και την Πορτογαλία 85%, ενώ μόνο στη Γαλλία —την μοναδική πυρηνική δύναμη της ΕΕ— οι πολίτες εμφανίζονται λιγότερο απαισιόδοξοι, με 44% να πιστεύει ότι η χώρα μπορεί να αμυνθεί «σε αρκετά ικανοποιητικό βαθμό».
Ενδιαφέρον έχει και η αντίληψη των Ευρωπαίων για τις υπόλοιπες απειλές. Το 81% δεν βλέπει σχεδόν καμία πιθανότητα σύγκρουσης με την Κίνα, κάτι που δείχνει ότι ο στρατηγικός φόβος της Ευρώπης είναι πλέον μονοδιάστατος — και το όνομα αυτού είναι Ρωσία. Παράλληλα, η τρομοκρατία παραμένει για τους πολίτες ο πιο άμεσος κίνδυνος: το 63% θεωρεί ότι ο κίνδυνος τρομοκρατικών επιθέσεων είναι «υψηλός» ή «πολύ υψηλός», ποσοστό υψηλότερο κι από τον φόβο για έναν πλήρη πόλεμο.
Όλα αυτά δείχνουν μια Ευρώπη που ξυπνάει απότομα σε μια νέα πραγματικότητα. Μια ήπειρος που συνειδητοποιεί ότι δεν μπορεί πια να θεωρεί την ασφάλειά της δεδομένη και που φοβάται ότι οι ΗΠΑ, ιδιαίτερα υπό έναν Τραμπ, μπορεί να μην βρίσκονται στο πλευρό της όταν χρειαστεί.
