Η πτώση της τιμής του ρωσικού πετρελαίου κάτω από τα 35 δολάρια το βαρέλι δεν είναι απλώς ένα ακόμη οικονομικό στατιστικό. Είναι ένα καμπανάκι κινδύνου για τον ίδιο τον πυρήνα της ρωσικής οικονομίας και, κυρίως, για τη χρηματοδότηση του πολέμου που διεξάγει η Ρωσία στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με στοιχεία της Argus που επικαλείται το ρωσικό RBC, η τιμή του Urals με φόρτωση από το λιμάνι του Νοβοροσίσκ υποχώρησε στα 34,52 δολάρια ανά βαρέλι, σχεδόν στο μισό σε σχέση με τις αρχές του έτους. Στα βαλτικά λιμάνια, όπως το Πριμόρσκ, οι τιμές κινούνται λίγο υψηλότερα, αλλά και πάλι σε επίπεδα εξαιρετικά χαμηλά για τα δεδομένα του ρωσικού προϋπολογισμού.
Η αιτία είναι σαφής: οι αμερικανικές κυρώσεις έχουν διαταράξει τις καθιερωμένες ροές ρωσικού πετρελαίου προς την Ινδία και την Κίνα, αναγκάζοντας τη Μόσχα να πουλά με ολοένα και μεγαλύτερα discounts. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως αποκαλύπτουν πηγές του Reuters, παρτίδες Urals που κατευθύνονται προς την Κίνα πωλούνται με έκπτωση έως και 35 δολάρια το βαρέλι, οδηγώντας την τελική τιμή κάτω από τα 30 δολάρια – επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν από την περίοδο της πανδημίας.
Όπως επισημαίνει ο Γιάνις Κλύγκε από το Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών και Ασφαλιστικών Υποθέσεων, η ρωσική κυβέρνηση χάνει κάθε μήνα δισεκατομμύρια δολάρια λόγω αυτής της κατάρρευσης. Το πρόβλημα αποτυπώνεται ήδη στα επίσημα στοιχεία: τον Νοέμβριο, τα έσοδα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο μειώθηκαν κατά 34% σε ετήσια βάση, ενώ ο Δεκέμβριος αναμένεται -σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters- να είναι ο χειρότερος από τον Αύγουστο του 2020.
Για ένα κράτος που στηρίζει την πολεμική του μηχανή σχεδόν αποκλειστικά στα ενεργειακά έσοδα, αυτή η εξέλιξη έχει πολιτικές και στρατηγικές συνέπειες. Όσο χαμηλότερη είναι η τιμή του πετρελαίου, τόσο μεγαλύτερη η πίεση στον προϋπολογισμό, τόσο πιο δύσκολη η χρηματοδότηση του πολέμου και των κοινωνικών «αντισταθμισμάτων» που κρατούν την εσωτερική δυσαρέσκεια υπό έλεγχο.
Η εικόνα της «ανθεκτικής ρωσικής οικονομίας», που καλλιεργεί συστηματικά το Κρεμλίνο, συγκρούεται όλο και πιο συχνά με την πραγματικότητα των αριθμών. Και οι αριθμοί δείχνουν ότι ο πόλεμος κοστίζει – πολύ περισσότερο απ’ όσο η Μόσχα παραδέχεται δημόσια.
