Η εμπλοκή της Βόρειας Κορέας στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας δεν αποτελεί απλώς ακόμη μία ένδειξη της σύσφιξης των σχέσεων Μόσχας – Πιονγκγιάνγκ. Για ολοένα και περισσότερους αναλυτές και διεθνή μέσα ενημέρωσης, πρόκειται για κάτι βαθύτερο και δυνητικά πιο επικίνδυνο: ένα πραγματικό πεδίο πολεμικής εκπαίδευσης για τον βορειοκορεατικό στρατό.
Η ανησυχία που διατυπώνεται πλέον ανοιχτά είναι ότι οι βορειοκορεατικές μονάδες που συμμετέχουν σε αποστολές στη Ρωσία -είτε ως στρατιωτικοί μηχανικοί, είτε ως αποναρκοθετητές, είτε ως υποστηρικτικό προσωπικό- επιστρέφουν με εμπειρία σύγχρονου πολέμου, η οποία μπορεί να μετατραπεί σε απειλή για τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία και συνολικά την ασφάλεια της Ανατολικής Ασίας.
Όχι ασκήσεις, αλλά πραγματικός πόλεμος
Ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν θυμίζει τις κλασικές στρατιωτικές συγκρούσεις του παρελθόντος. Πρόκειται για ένα από τα πιο σύνθετα και τεχνολογικά εξελιγμένα πεδία μάχης των τελευταίων δεκαετιών: drones, ηλεκτρονικός πόλεμος, αναγνώριση και στοχοποίηση σε πραγματικό χρόνο, ναρκοπόλεμος, επιθέσεις στη λογιστική υποστήριξη και παρατεταμένη φθορά.
Σε αυτό το περιβάλλον, ακόμη και η συμμετοχή σε μη επιθετικούς ρόλους προσφέρει κρίσιμη γνώση. Η εκκαθάριση ναρκών, η οχύρωση, η επιμελητεία και η λειτουργία υπό συνεχή απειλή διαμορφώνουν στρατιώτες και αξιωματικούς με εμπειρία που δεν αποκτάται σε ασκήσεις ή παρελάσεις.
Σύμφωνα με το Reuters, η Βόρεια Κορέα έχει αναπτύξει στρατιωτικό προσωπικό στη Ρωσία, ενώ ο ίδιος ο Κιμ Γιονγκ Ουν υποδέχθηκε στρατιώτες που επέστρεψαν από αποστολές (φωτο), με τα κρατικά μέσα να κάνουν λόγο για δράση όπως εκκαθάριση ναρκών «υπό συνθήκες μάχης». Η εικόνα αυτή έχει σαφή στόχευση: να παρουσιαστεί στο εσωτερικό της χώρας ένας στρατός που «δοκιμάστηκε» και «απέδωσε» σε πραγματικό πόλεμο.
Τρία κρίσιμα οφέλη για τον Κιμ
Η συμμετοχή στον πόλεμο της Ουκρανίας προσφέρει στην Πιονγκγιάνγκ τρία βασικά πλεονεκτήματα.
Πρώτον, πολεμική εμπειρία. Αξιωματικοί και υπαξιωματικοί μαθαίνουν πώς λειτουργεί ένα σύγχρονο πεδίο μάχης, πώς λαμβάνονται αποφάσεις υπό πίεση, πώς διαχειρίζονται απώλειες και πώς προσαρμόζονται σε διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες.
Δεύτερον, επαφή με ρωσικά στρατιωτικά συστήματα και πρακτικές. Ακόμη και περιορισμένη διαλειτουργικότητα σε επίπεδο επικοινωνιών, οργάνωσης και διοίκησης λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος για έναν στρατό με περιορισμένη πρόσβαση σε σύγχρονη τεχνολογία.
Τρίτον, το πιθανό αντάλλαγμα. Αναλύσεις διεθνών μέσων επισημαίνουν ότι η Βόρεια Κορέα ενδέχεται να λαμβάνει στρατιωτική ή τεχνολογική βοήθεια από τη Ρωσία, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω τις δυνατότητές της και αυξάνει τις ανησυχίες των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στην περιοχή.
Το οξύμωρο της στάσης Τραμπ
Σε αυτό το πλαίσιο αναδεικνύεται και ένα εμφανές οξύμωρο στη στάση του Ντόναλντ Τραμπ. Από τη ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει δηλώσει ότι η Ουάσινγκτον πρέπει να επικεντρωθεί στον Ινδο-Ειρηνικό, καθώς θεωρεί ότι εκεί διαμορφώνεται η πραγματική στρατηγική απειλή για την αμερικανική ισχύ. Με αυτό το επιχείρημα, εμφανίζεται απρόθυμος να επενδύσει πολιτικό κεφάλαιο και πόρους στην Ευρώπη και στον πόλεμο της Ουκρανίας. Από την άλλη όμως, η ίδια η εξέλιξη του πολέμου στην Ουκρανία δημιουργεί νέους κινδύνους ακριβώς για τον Ινδο-Ειρηνικό: ενισχύει τη στρατιωτική συνεργασία Ρωσίας – Βόρειας Κορέας, προσφέρει στην Πιονγκγιάνγκ πολύτιμη πολεμική εμπειρία και μετατρέπει έναν ευρωπαϊκό πόλεμο σε παράγοντα αποσταθεροποίησης της Ανατολικής Ασίας. Με άλλα λόγια, η αποστασιοποίηση από την Ουκρανία δεν μειώνει το αμερικανικό βάρος στον Ινδο-Ειρηνικό, αντιθέτως, κινδυνεύει να το αυξήσει.
Γιατί ανησυχεί η Ανατολική Ασία
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την ποσότητα στρατιωτικής ισχύος, αλλά κυρίως την ποιότητά της. Ένας στρατός με πραγματική εμπειρία μάχης είναι πιο ευέλικτος, πιο ανθεκτικός και πιο ικανός να προκαλέσει σοβαρό κόστος σε έναν αντίπαλο.
Για τη Νότια Κορέα, αυτό μεταφράζεται σε αποδυνάμωση της συμβατικής αποτροπής. Για την Ιαπωνία, σε αυξημένη περιφερειακή αστάθεια. Και για τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε έναν ακόμη πιο σύνθετο στρατηγικό χάρτη στον Ειρηνικό, ειδικά σε συνδυασμό με τη στενότερη συνεργασία Μόσχας – Πιονγκγιάνγκ.
Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά η Guardian, ο βορειοκορεατικός στρατός «μετασχηματίζεται» μέσα από τον πόλεμο στην Ουκρανία – και αυτός ο μετασχηματισμός δεν περνά απαρατήρητος.
Ένα «σχολείο πολέμου» με παγκόσμιες συνέπειες
Η περίπτωση της Βόρειας Κορέας δείχνει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν έχει μόνο ευρωπαϊκές συνέπειες. Δημιουργεί και δευτερογενείς απειλές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, επιτρέποντας σε αυταρχικά καθεστώτα να αποκτούν εμπειρία, τεχνογνωσία και αυτοπεποίθηση.
Για τον Κιμ Γιονγκ Ουν, η αποστολή στρατιωτών στη Ρωσία λειτουργεί ως ένα επικίνδυνα αποτελεσματικό «σχολείο πολέμου». Και η επιστροφή ενός πιο έμπειρου, πιο σκληρού και καλύτερα προσαρμοσμένου στρατού στην κορεατική χερσόνησο είναι κάτι που οι γειτονικές χώρες παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία.
