Η Ρωσία αναγκάζεται να πουλήσει το πετρέλαιό της σε τιμές-σοκ, τις χαμηλότερες των τελευταίων ετών, καθώς οι αμερικανικές κυρώσεις εναντίον των ενεργειακών κολοσσών Ροσνέφτ και Λουκόιλ παραλύουν το εξαγωγικό της δίκτυο.
Όπως αναφέρει η εφημερίδα Κομερσάντ, η έκπτωση του ρωσικού πετρελαίου τύπου Urals σε σχέση με τη διεθνή τιμή του Brent έφτασε στα 19,4 δολάρια ανά βαρέλι στα λιμάνια του Πριμόρσκ και του Νοβοροσίσκ — μια διαφορά που θυμίζει τις πιο ταραγμένες περιόδους των πρώτων χρόνων του πολέμου στην Ουκρανία.
Για σύγκριση, πριν από τις νέες κυρώσεις στις αρχές Οκτωβρίου, η έκπτωση κυμαινόταν γύρω στα 11 με 12 δολάρια, ενώ στις αρχές Νοεμβρίου είχε ήδη ανέβει στα 13 με 14 δολάρια. Η απότομη αύξηση του “discount” σημαίνει ότι η Ρωσία αναγκάζεται να πουλά το αργό της σχεδόν 30% φθηνότερα από τη διεθνή τιμή αγοράς, απλώς για να βρει πρόθυμους αγοραστές.
Η τελευταία φορά που καταγράφηκαν τέτοιες τιμές ήταν το 2022, όταν οι πρώτες κυρώσεις της Δύσης και το εμπάργκο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα θαλάσσια φορτία ανάγκασαν τη Μόσχα να ξεπουλά με απελπισία. Το δεύτερο κύμα ήρθε το 2023, με τον πόλεμο να έχει ήδη προκαλέσει μαζικές απώλειες στην ευρωπαϊκή ζήτηση.
Σήμερα, η διαφορά τιμής οφείλεται όχι μόνο στη μειωμένη ζήτηση, αλλά και στο ρίσκο που συνοδεύει κάθε συναλλαγή με ρωσικό πετρέλαιο. Μετά τις νέες κυρώσεις, πολλές εταιρείες μεταφορών, ασφαλιστικές και τράπεζες αποφεύγουν πλήρως να εμπλακούν σε πληρωμές ή μεταφορές ρωσικού αργού.
Σύμφωνα με στοιχεία της Αμερικανικής Υπηρεσίας Ενεργειακής Πληροφόρησης, η διεθνής τιμή του Brent κυμαινόταν στις αρχές Νοεμβρίου στα 65 με 66 δολάρια το βαρέλι, πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα των 100+ δολαρίων που είχαν καταγραφεί το 2022. Αυτό σημαίνει πως τα ρωσικά έσοδα από το πετρέλαιο έχουν πλέον μειωθεί δραματικά — τόσο από τη μείωση της τιμής όσο και από την απώλεια πελατών.
Αναλυτές της αγοράς ενέργειας εκτιμούν ότι το Κρεμλίνο βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα διπλό πρόβλημα: οικονομικό και πολιτικό. Από τη μια, τα κρατικά έσοδα βυθίζονται. Από την άλλη, η Ρωσία χάνει τον έλεγχο της αγοράς της, καθώς οι αγοραστές από την Ασία και τη Μέση Ανατολή επιβάλλουν πλέον τους δικούς τους όρους.
Το ρωσικό πετρέλαιο, που κάποτε αποτελούσε εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης, μετατρέπεται τώρα σε φθηνό προϊόν που η Μόσχα αναγκάζεται να ξεπουλήσει για να κρατήσει τα έσοδα της κυβέρνησης σε λειτουργία.
