Η Ευρώπη εγκαθιστά ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά με ρυθμούς που πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν αδιανόητοι. Η αλλαγή γίνεται σταδιακά, καθώς το ενεργειακό σύστημα της ηπείρου μεταμορφώνεται σχεδόν αθόρυβα.
Μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2026, η Ευρώπη πρόσθεσε 8,8 GW νέας αιολικής ισχύος, περίπου 30% περισσότερο από την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Από αυτά, τα 7,1 GW εγκαταστάθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη Γερμανία να προηγείται και να ακολουθούν το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισπανία. Συνολικά, η Ευρώπη διαθέτει πλέον περισσότερα από 311 GW αιολικής ισχύος.
Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τα αιολικά. Το 2025 σχεδόν το μισό της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώθηκε στην ΕΕ προήλθε από ανανεώσιμες πηγές, ενώ η ηλιακή ενέργεια ήταν ο ταχύτερα αναπτυσσόμενος τομέας. Σύμφωνα με τη Eurostat, οι ανανεώσιμες πηγές κάλυψαν το 49,9% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ένωση.
Αυτό σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή ενεργειακή μετάβαση έχει περάσει πλέον από το στάδιο των εξαγγελιών στο στάδιο της πραγματικής υποδομής. Ανεμογεννήτριες, φωτοβολταϊκά, αποθήκευση ενέργειας και νέα δίκτυα δημιουργούν σταδιακά ένα διαφορετικό ενεργειακό σύστημα, με μικρότερη εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Η εξέλιξη αυτή έχει και σαφή γεωπολιτική διάσταση. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Ευρώπη αναγκάστηκε να αντιμετωπίσει την ενεργειακή της εξάρτηση ως ζήτημα ασφάλειας. Κάθε νέα μονάδα αιολικής ή ηλιακής παραγωγής δεν μειώνει μόνο τις εκπομπές, αλλά περιορίζει και την ανάγκη εισαγωγής φυσικού αερίου, πετρελαίου και άλλων καυσίμων.
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο, πιο δύσκολο ερώτημα: πόσο από αυτή την ενεργειακή επανάσταση είναι πραγματικά Made in Europe; Η Ευρώπη μπορεί να εγκαθιστά όλο και περισσότερες υποδομές, αλλά σημαντικό μέρος της παγκόσμιας παραγωγής φωτοβολταϊκών, μπαταριών και κρίσιμων εξαρτημάτων βρίσκεται στην Κίνα.
Αυτό είναι ίσως το επόμενο μεγάλο στοίχημα. Δεν αρκεί η Ευρώπη να παράγει περισσότερη καθαρή ενέργεια. Πρέπει να διατηρήσει και την ικανότητα να κατασκευάζει τις τεχνολογίες με τις οποίες θα την παράγει.
Η ενεργειακή μετάβαση λοιπόν δεν είναι μόνο μια περιβαλλοντική αλλαγή. Είναι ταυτόχρονα μια τεράστια βιομηχανική αναδιάρθρωση. Και αυτή βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, ακόμη κι αν πολλές φορές περνά απαρατήρητη.
