Δεκαοκτώ Ευρωπαίοι υπουργοί Εσωτερικών και Μετανάστευσης συναντήθηκαν στο Μόναχο και συμφώνησαν σε ένα πλαίσιο τριών σημείων για αιφνίδιες μεταναστευτικές κρίσεις στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ: κοινά κριτήρια αναγνώρισης κρίσης, επιτάχυνση επιστροφών και δυνατότητα ανάπτυξης δύναμης της Frontex μέσα σε 24 ώρες. Η Ισπανία, που βρέθηκε πρόσφατα αντιμέτωπη με μεγάλη πίεση στη Θέουτα, δεν συμμετείχε στη συνάντηση.
Η Ευρώπη επιχειρεί να δημιουργήσει έναν νέο μηχανισμό άμεσης αντίδρασης για περιπτώσεις ξαφνικών μαζικών αφίξεων μεταναστών στα εξωτερικά της σύνορα, μετά τα γεγονότα του καλοκαιριού στη Θέουτα. Σε συνάντηση στο Μόναχο, υπό τον Γερμανό υπουργό Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ, υπουργοί από 18 ευρωπαϊκές χώρες συζήτησαν ένα μοντέλο που θα επιτρέπει στην ΕΕ να αναγνωρίζει ταχύτερα μια κατάσταση ως «μεταναστευτική κρίση» και να ενεργοποιεί έκτακτα μέτρα.
Το πρώτο σκέλος αφορά την καθιέρωση κοινών κανόνων για το πότε μια κατάσταση στα εξωτερικά σύνορα θα χαρακτηρίζεται επίσημα ως κρίση. Στόχος είναι να μην υπάρχουν διαφορετικές ερμηνείες από κράτος σε κράτος και να μπορεί η αντίδραση να ξεκινά γρήγορα, χωρίς χρονοβόρες πολιτικές διαπραγματεύσεις.
Το δεύτερο σκέλος προβλέπει ταχύτερες διαδικασίες επιστροφής για όσους δεν δικαιούνται διεθνή προστασία. Ο Ντόμπριντ υποστήριξε ότι περιπτώσεις όπως αυτή της Θέουτα δεν προκύπτουν πάντα από ανθρωπιστική καταστροφή, αλλά μπορεί να τροφοδοτούνται από παραπληροφόρηση ή οργανωμένες καμπάνιες. Παράλληλα, επιδιώκεται η ευρύτερη ενίσχυση του ρόλου της Frontex στις επιστροφές, ακόμη και σε συνεργασία με τρίτες χώρες.
Το τρίτο και ίσως πιο επιχειρησιακό σημείο αφορά τη δημιουργία δύναμης ταχείας αντίδρασης της Frontex, η οποία θα μπορεί να είναι έτοιμη μέσα σε 24 ώρες για να ενισχύει κράτη-μέλη που δέχονται ξαφνική πίεση στα εξωτερικά τους σύνορα. Η ενεργοποίηση της βοήθειας, πάντως, θα εξακολουθεί να απαιτεί αίτημα από το ίδιο το κράτος-μέλος.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η απουσία της Ισπανίας από τη συνάντηση, παρά το γεγονός ότι η Θέουτα αποτέλεσε το βασικό παράδειγμα πάνω στο οποίο συζητήθηκε ο νέος μηχανισμός. Η ισπανική κυβέρνηση έχει ήδη δεχθεί κριτική στις Βρυξέλλες για διστακτική προσφυγή σε ευρωπαϊκή βοήθεια. Οι αποφάσεις του Μονάχου δεν αποτελούν ακόμη νέο δεσμευτικό ευρωπαϊκό κανονισμό, αλλά δείχνουν καθαρά την κατεύθυνση προς σκληρότερη προστασία εξωτερικών συνόρων, ταχύτερες επιστροφές και ισχυρότερη Frontex.
