Η ρωσική Δούμα ενέκρινε έναν από τους πιο ακραίους νόμους των τελευταίων ετών, επιτρέποντας την καταδίκη ανηλίκων σε ποινές έως και 20 ετών φυλάκισης για «δολιοφθορές». Το νομοσχέδιο, που πέρασε στη δεύτερη και τρίτη ανάγνωσή του χωρίς αντιρρήσεις από τους βουλευτές, επεκτείνει τη νομική ευθύνη για πράξεις «τρομοκρατικής ή δολιοφθορικής φύσεως» σε παιδιά ηλικίας μόλις 14 ετών.
Σύμφωνα με τη ρωσική κυβέρνηση, η αυστηροποίηση αυτή κρίθηκε «αναγκαία» λόγω της αύξησης «εγκλημάτων εναντίον κρίσιμων υποδομών» και των «απειλών από την Ουκρανία και τη Δύση». Ωστόσο, ανεξάρτητοι νομικοί και οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα τονίζουν ότι πρόκειται για ένα ακόμη εργαλείο καταστολής, το οποίο δίνει στο Κρεμλίνο τη δυνατότητα να φυλακίζει εφήβους για πολιτικές πράξεις ή διαδικτυακές δηλώσεις.
Ο νέος νόμος προβλέπει επίσης ισόβια κάθειρξη για όσους «στρατολογούν ή πείθουν ανηλίκους» να συμμετάσχουν σε δολιοφθορές ή τρομοκρατικές ενέργειες. Παράλληλα, καταργούνται οι προθεσμίες παραγραφής για όλα τα «εγκλήματα δολιοφθοράς και τρομοκρατίας», ενώ οι καταδικασθέντες δεν θα μπορούν να λάβουν αναστολή ή αποφυλάκιση με όρους πριν εκτίσουν τουλάχιστον τα τρία τέταρτα της ποινής τους.
Η Δούμα απαγόρευσε επίσης στα δικαστήρια να μειώνουν τις ποινές κάτω από το ελάχιστο όριο που προβλέπει ο νόμος, κλείνοντας έτσι κάθε παράθυρο επιείκειας. Με αυτόν τον τρόπο, η συμμετοχή ακόμη και σε «δολιοφθορικό δίκτυο» ή η απλή μετάδοση σχετικής πληροφορίας στα κοινωνικά δίκτυα μπορεί να οδηγήσει έναν έφηβο σε πολυετή κάθειρξη.
Οι επικριτές του νόμου κάνουν λόγο για πλήρη ποινικοποίηση της νεολαίας και για απόπειρα εκφοβισμού των νέων Ρώσων που αντιδρούν στον πόλεμο. Τα τελευταία δύο χρόνια έχουν καταγραφεί εκατοντάδες συλλήψεις ανηλίκων με κατηγορίες όπως «δυσφήμιση του στρατού» ή «υποκίνηση μίσους προς το κράτος». Ο νέος νόμος φαίνεται να θεσμοποιεί αυτή την πρακτική, μετατρέποντας τα ρωσικά δικαστήρια σε όργανα παραδειγματισμού.
Οργανώσεις όπως η Memorial και η OVD-Info υπογραμμίζουν ότι, με τις νέες διατάξεις, «η Ρωσία επιστρέφει σε εποχές σταλινικής λογικής», όπου ο φόβος και οι βαριές ποινές χρησιμοποιούνται για να πειθαρχήσουν ακόμη και τα παιδιά.
Η Μόσχα, πάντως, επιμένει ότι ο νόμος είναι «αμυντικός» και αποσκοπεί στην προστασία της χώρας από «τρομοκρατικά δίκτυα» και «υποκινητές από το εξωτερικό». Όμως η ουσία παραμένει: στη σύγχρονη Ρωσία, ακόμη και ένας 14χρονος μπορεί να καταλήξει πίσω από τα κάγκελα για κάτι που είπε ή έγραψε στο διαδίκτυο.
